CG Board Class 8 Sanskrit Solutions Chapter 12 महर्षि दघधीचि is specifically designed for Hindi medium students of Class 8 studying in Chhattisgarh Board of Secondary Education. यह समाधान कक्षा 8 संस्कृत पुस्तक छात्रों को अवश्यक अपने अध्ययन को सुगम बनाने के लिए इस समाधान पुस्तक का उपयोग करना चाहिए।
CG Board Class 8 Sanskrit Solutions Chapter 12 महर्षि दघधीचि
CGBSE समाधान कक्षा 8 संस्कृत अध्याय 12 – महर्षि दघधीचि हिंदी माध्यम में छात्रों के लिए बनाए गए हैं। यह समाधान छात्रों की सुविधा के लिए बनाई गई है और सीजीबीएसई बोर्ड के कक्षा 8 के छात्रों के लिए उपयुक्त है।
CG Board Class 8 Sanskrit Solutions Chapter 12 संस्कृत are given below for Hindi Medium students.
Page No. 31 ,Chapter -12,Chapter Name – (महर्षिः दधीचिः)
अभ्यासप्रश्नः –
प्रश्न 1 – संस्कृत में उत्तर दीजिये –
(क) परोपकारेषु कस्य नाम अग्रगण्यं मन्यते ?
उत्तर – परोपकारेषु महर्षि दधीचिः नाम अग्रगण्यं मन्यते।
(ख) दानवानां नायकः कः आसीत ?
उत्तर – दानवानां नायकः वृत्रासुरः आसीत्।
(ग) इन्द्रस्यदेशेन देवाः किम अकुर्वन् ?
उत्तर – इन्द्रस्यादेशेन देवाः देवरक्षकं भगवन्तं विष्णुम् उपगम्य स्वरक्षायै प्रार्थयन् अकुर्वन्।
(घ) केन वज्रः निर्मितः ?
उत्तर – महर्षि दधीचेः शरीरस्य अस्तिभिः वज्रस्य निर्माणं अभवत्।
प्रश्न 2 – रिक्त स्थानों की पूर्ति कीजिए –
(क) प्राचीन काले देवानां दानवानां। ……. अभूत।
उत्तर – भयङ्करसंग्रामो
(ख) प्रार्थनां नायकः कः आसीत।
उत्तर – भगवान विष्णुः।
(ग) ऋषियः खलु भवन्ति।
उत्तर – परोपकारिणो ।
(घ) तेन वृत्रासुरस्य वधः सम्भवो अस्ति।
उत्तर – वज्रेण।
प्रश्न 3 – संस्कृत में अनुवाद कीजिए –
(क) देवो और देवानां का संग्राम हुआ।
उत्तर – देवानां दानवानां च संग्रामोऽभूत।
(ख) भगवन！आप हमारी रक्षा करें।
उत्तर – भगवन्त ！भवान् अस्मान् रक्षतु ।
(ग) परोपकार सज्जनों का धन है।
उत्तर – परोपकाराय सतां विभूतयः।
(घ) इंद्र ने वृत्रासुर का वध किया।
उत्तर- इन्द्रः वृत्रासुरं अहनत्।
प्रश्न 4 – संधि कर प्रकार लिखिए –
उत्तर –
- परोपकार: = पर +उपकार (गुण स्वर संधि)
- शिविश्च = शिविः +च (विसर्ग संधि )
- व्रतोवसैः = व्रत +उपवासै (गुण स्वर संधि )
- महर्षि = महा +ऋषिः (गुण स्वर संधि )
प्रश्न 5 – समास विग्रह कीजिए –
उत्तर –
- कपोतरक्षायै = कपोतस्य रक्षायै (तत्पुरुष समास )
- देवनायकः = देवस्य नायक (तत्पुरुष समास )
- वज्रनिर्माणम् = वज्रस्थ निर्माणम् (तत्पुरुष समास )
प्रश्न 6 – (1)देव अकारान्त पुल्लिंग एवं महर्षि इकारांत पुल्लिंग की कारक रचना सभी विभक्तियों में लिखिए –
| विभक्ति | एकवचन | द्धिवचन | बहुवचन |
| प्रथमा | देवः | देवाै | देवाः |
| द्धितीया | देवम् | देवाै | देवान् |
| तृतीया | देवेन | देवाभ्याम् | देतैः |
| चतुर्थी | देवाय | देवाभ्याम् | देवेभ्यः |
| पंचमी | देवात | देवाभ्याम् | देवेभ्यः |
| षष्ठी | देवस्य | देवयोः | देवानाम् |
| सप्तमी | देवे | देवयोः | देवानाम् |
| सम्बोधन | हे देव！ | हे देवाै ！ | हे देवाः ！ |
महर्षि अकारान्त पुल्लिंग
| विभक्ति | एकवचन | द्धिवचन | बहुवचन |
| प्रथमा | महर्षिः | महर्षी | महर्षयः |
| द्धितीया | महर्षिंम् | महर्षी | महर्षोंन् |
| तृतीया | महर्षिंणा | महर्षिभ्याम् | महर्षिभिः |
| चतुर्थी | महर्षये | महर्षिभ्याम् | महर्षिभ्यः |
| पंचमी | महर्षेः | महर्षिभ्याम् | महर्षिभ्यः |
| षष्ठी | महर्षेः | महर्षयोः | महर्षिणाम् |
| सप्तमी | महषौ | महर्षयोः | महर्षिषु |
| सम्बोधन | हे महषे ! | हे महर्षी ! | हे महर्षयः ! |
(2) भू -धातु के लडलकार में धातुरूप लिखिए।
| पुरुष | एकवचन | द्धिवचन | बहुवचन |
| प्रथम पुरुष | अभवत् | अभताम् | अभवन् |
| मध्यम पुरुष | अभवः | अभवतम् | अभवत् |
| उत्तम पुरुष | अभवग् | अभवाव | अभवाम् |
(3) दा -धातु के लृटलकार में धातुरूप लिखिए।
| पुरुष | एकवचन | द्धिवचन | बहुवचन |
| प्रथम पुरुष | दास्यति | दास्यतः | दास्यन्ति |
| मध्यम पुरुष | दास्यसि | दास्यतथः | दास्यथ |
| उत्तम पुरुष | दास्यामि | दास्यावः | दास्यामः |
You can also download CGBSE Solutions Class 8 PDF file for further studies.
Download CG Board Class 8 Sanskrit Solutions Chapter 12 महर्षि दघधीचि – Link to download PDF
This CG Board Solutions for Class 8th textbook provides accurate answers to all the questions in each exercise and is presented in the Hindi language to cater to the convenience of the students.