CG Board Class 8 Sanskrit Solutions Chapter 7 गीतागज्जोदकम्‌ – CGBSE Solutions PDF in Hindi

CG Board Class 8 Sanskrit Solutions Chapter 7 गीतागज्जोदकम्‌ is specifically designed for Hindi medium students of Class 8 studying in Chhattisgarh Board of Secondary Education. यह समाधान कक्षा 8 संस्कृत पुस्तक छात्रों को अवश्यक अपने अध्ययन को सुगम बनाने के लिए इस समाधान पुस्तक का उपयोग करना चाहिए।

CG Board Class 8 Sanskrit Solutions Chapter 7 गीतागज्जोदकम्‌

CGBSE समाधान कक्षा 8 संस्कृत अध्याय 7 – गीतागज्जोदकम्‌ हिंदी माध्यम में छात्रों के लिए बनाए गए हैं। यह समाधान छात्रों की सुविधा के लिए बनाई गई है और सीजीबीएसई बोर्ड के कक्षा 8 के छात्रों के लिए उपयुक्त है।

CG Board Class 8 Sanskrit Solutions Chapter 7 संस्कृत are given below for Hindi Medium students.


Page No. 19,   Chapter -7,  Chapter Name – (गीतागङ्गोदकम्)

अभ्यासप्रश्नाः

(1) संस्कृत भाषा में निम्नांकित प्रश्नों के उत्तर दीजिए।

(क) भक्ताः ईश्वरं प्रति किं किं अर्पयन्ति ?

उत्तर – भक्ताः ईश्वरस्य  प्राप्तयर्थ  योगेन च चेतसा चिन्तनं अपर्यन्ति।

(ख) सत्पुरुषाः सुखदुःखे किं मन्यन्ते ?

उत्तर – सत्पुरुषाः सुखदुःखे समं मन्यन्ते। 

(ग) मुक्तेः उपायः कः ?

उत्तर – सर्व धर्मान् परित्यज्य ईश्वरस्य शरणे गमनेव मुक्ते उपायम्। 

(घ) कः पुरुषः शान्तिमाधिगच्छति ?

उत्तर – यःपुरुषःसकल कर्माणि परित्यज्य अहंकार रहितः भवति सः शान्तिमाधिगच्छति।

(ङ) धर्मे नष्टे किं भवति ?

उत्तर –  धर्मे नष्टे कुलं विनश्यति। 

Page No. 20, Chapter -7, Chapter Name – (गीतागङ्गोदकम्)

(2) निम्नांकित श्लोक के रिक्त पदों की पूर्ति कीजिए –

(क) पत्रं पुष्पं फलं तोयं …………….।

तदहं …………………. प्रयतात्मनः।।

उत्तर – यो में भक्तया प्रयच्छति ,भक्त्युपहृतमश्नामि।

(ख) ……………….लाभालाभौ जयाजयौ।

ततो युद्धाय युज्यस्व ………………..।।

उत्तर –  सुख दुःखे समे कृत्वा ,नैवं पापमवाप्स्यसि  

(ग) कुलक्षये प्रणश्यन्ति ………………।

………………..कृत्स्नमधर्मोऽभिभवत्युत |।

उत्तर – कुलधर्माः सनातनाः , धर्मे नष्टे कुलं 

(घ) ईश्वरः सर्वभूतानां …………………..।

……………….. यन्त्रारूढ़ानि मायया।।

उत्तर – हृद्देशेऽर्जुन तिष्ठति, भ्रामयन्सर्वभूतानि   

Page No. 20,Chapter -7, Chapter Name – (गीतागङ्गोदकम्)

(3) निम्न सामासिक पदों का विग्रह कीजिए –

उत्तर – 

जयाजयौ           =     जयः  च अजयः च          (द्धंद समास ) 

देहमाश्रितः        =       देहं आश्रितः                  (तत्पुरुष समास )

लाभालाभौ         =      लाभः च अलाभः च         (द्धंद समास ) 

कुलक्षये।           =      कुलस्य क्षये                   (तत्पुरुष समास )

Page No. 20,   Chapter -7,  Chapter Name – (गीतागङ्गोदकम्)

(4) निम्न शब्दों के सन्धि विच्छेद कर प्रकार बताइये ।

उत्तर  –

पचाम्यन्नम्      =     पचामि +अन्नम्      (यण् स्वर संधि )

यन्त्रारूढ़ानि       =     यंत्र +आरुढानि        (दीर्घ स्वर संधि )

मामेकं              =     माम् +एकं               (व्यंजन संधि )

पवित्रमिह          =     पवित्रम् +इह            (व्यंजन संधि )

Page No. 20,   Chapter -7,Chapter Name – (गीतागङ्गोदकम्)

(5) विभक्ति रूप लिखिए –

उत्तर – 

शान्तिम्           =     द्धितीया विभक्ति ⇒ एकवचन  

युद्धाय              =      चतुर्थी विभक्ति ⇒एकवचन 

धर्माः               =      प्रथमा विभक्ति ⇒बहुवचन 

कालेन             =      तृतीया विभक्ति ⇒एकवचन 

Page No. 20,   Chapter -7, Chapter Name – (गीतागङ्गोदकम्)

(6) निम्नपदों में धातु और प्रत्यय अलग कीजिए। 

उत्तर –

भूत्वा            =      भू +कत्वा 

विहाय          =       वि +हा +ल्यप् 

प्रयच्छति      =       प्र +यच्छ +ति 

विद्यते।       =        विद् +ते 

Page No. 20,   Chapter -7,Chapter Name – (गीतागङ्गोदकम्)

(7) संस्कृत में अनुवाद कीजिए –

(क) सुख-दुःख समान है।

उत्तर – सुख दुःखे समेस्तः  

(ख) ईश्वर सब के हृदय में निवास करते हैं।

उत्तर – ईश्वरः सर्वभूतानां हृदये निवसति। 

(ग) अन्न चार प्रकार के होते हैं।

उत्तर – अन्नं चतुर्विधानि भवन्ति । 

(घ) मानव शान्ति चाहता है।

उत्तर – मानवः शान्तिम् इच्छति। 

(ङ) गीता गाने योग्य है।

उत्तर – गीता गेयम् योग्यम् अस्ति।


You can also download CGBSE Solutions Class 8 PDF file for further studies.

Download CG Board Class 8 Sanskrit Solutions Chapter 7 गीतागज्जोदकम्‌ – Link to download PDF

This CG Board Solutions for Class 8th textbook provides accurate answers to all the questions in each exercise and is presented in the Hindi language to cater to the convenience of the students.

Leave a Reply

Discover more from CGBSE Solutions

Subscribe now to keep reading and get access to the full archive.

Continue reading