CG Board Class 7 Sanskrit Solutions Chapter 16 नीतिनवनीतानि is specifically designed for Hindi medium students of Class 7 studying in Chhattisgarh Board of Secondary Education. यह समाधान कक्षा 7 संस्कृत पुस्तक छात्रों को अवश्यक अपने अध्ययन को सुगम बनाने के लिए इस समाधान पुस्तक का उपयोग करना चाहिए।
CG Board Class 7 Sanskrit Solutions Chapter 16 नीतिनवनीतानि
CGBSE समाधान कक्षा 7 संस्कृत अध्याय 16 – नीतिनवनीतानि हिंदी माध्यम में छात्रों के लिए बनाए गए हैं। यह समाधान छात्रों की सुविधा के लिए बनाई गई है और सीजीबीएसई बोर्ड के कक्षा 7 के छात्रों के लिए उपयुक्त है।
CG Board Class 7 Sanskrit Solutions Chapter 16 संस्कृत are given below for Hindi Medium students.
Page No.- 34, Chapter- 16, Chapter Name- (नीतिनवनीतानि)
प्रश्न 1 – निम्न प्रश्नों का उत्तर कीजिए –
(क) विद्या किं ददाति ?
उत्तर:- विद्या विनयं ददाति।
(ख) किं समं सुखं नास्ति?
उत्तर:- त्याग समं सुखं नास्ति।
(ग) कुत्र धनं धर्मः ?
उत्तर:- परलोके धनं धर्मः।
(घ) कः गुणी पुत्रो अस्ति?
उत्तर:- यो कुटुम्बस्य कीर्तिम् धवलं करोति सः गुणी पुत्रो अस्ति।
(ड) कथं ब्रूयात ?
उत्तर:- सत्यं वा प्रियम् ब्रूयात।
(च) कस्मै वृक्षाः फलन्ति?
उत्तर:- परोपकाराय वृक्षाः फलन्ति।
(छ) केषां तु वसुधैव कुटुम्बकं भवति?
उत्तर:- उदार चरितानां तु वसुधैव कुटुंबकम् भवति।
Page No.- 34, Chapter- 16, Chapter Name- (नीतिनवनीतानि)
प्रश्न 2 – निम्न रिक्त स्थानों की पूर्ति कीजिए –
(क) नास्ति सत्यं _____तपः।
उत्तर:- समं
(ख) ____धनं विद्या।
उत्तर:- विदेशेषु
(ग) न च _____ शतान्यपि।
उत्तर:- मूर्खः
(घ) _____ ब्रूयात् ____ ब्रूयात् ।
उत्तर:- सत्यं, प्रियं
(ड) उदारचरितानां तु ___।
उत्तर :- तु वसुधैव कुटुंबकम्
Page No.- 34, Chapter- 16, Chapter Name- (नीतिनवनीतानि)
प्रश्न 3 -उचित संबंध जोड़ो-
| (क) वसुधैव कुटुंबकम् | तपः |
| (ख) दुहन्ति | विनयम् |
| (ग) गुणीपुत्रो | गावः |
| (घ) विद्या | वरम् |
| (ड) सत्यं | उदारचरितानाम् |
उत्तर :-
| (क) वसुधैव कुटुंबकम् | उदारचरितानाम् |
| (ख) दुहन्ति | गावः |
| (ग) गुणीपुत्रो | वरम् |
| (घ) विद्या | विनयम् |
| (ड) सत्यं | तपः |
Page No.- 34, Chapter- 16, Chapter Name- (नीतिनवनीतानि)
प्रश्न 4 – “विद्या” आकारांत शब्द स्त्रीलिंग की कारक रचना लिखिए।
उत्तर:-
| विभक्ति | एकवचन | द्विवचन | बहुवचन |
| प्रथमा | विद्या | विद्ये | विद्याः |
| द्वितीय | विद्याम् | विद्ये | विद्या: |
| तृतीया | विद्याया | विद्याभ्यां | विद्याभिः |
| चतुर्थी | विद्यायै | विद्याभ्यां | विद्याभ्यः |
| पंचमी | विद्यायाः | विद्याभ्यां | विद्याभ्यः |
| षष्ठी | विद्यायाः | विद्यायो: | विद्यानाम् |
| सप्तमी | विद्यायाम् | विद्यायो: | विद्यासु |
| सम्बोधन | हे विद्या ！ | हे विद्ये ！ | हे विद्या:！ |
Page No.- 34, Chapter- 16, Chapter Name- (नीतिनवनीतानि)
प्रश्न 5 – ‘पाप्’ शब्द का लट् एवं लृट् लकार परस्मैपद में रूप चलाइए।
उत्तर:- ‘पाप्’ लट् लकार
| एकवचन | द्विवचन | बहुवचन | |
| प्रथमपुरुष | प्राप्यति | प्राप्यतः | प्राप्यन्ति |
| मध्यम पुरुष | प्राप्यसि | प्राप्यथ: | प्राप्यथ |
| उत्तमपुरुष | प्राप्यामि | प्राप्याव: | प्राप्याम: |
‘पाप’ लृट् लकार
| एकवचन | द्विवचन | बहुवचन | |
| प्रथमपुरुष | प्राप्ष्यति | प्राप्ष्यत: | प्राप्ष्यन्ति |
| मध्यम पुरुष | प्राप्ष्यसि | प्राप्ष्यथः | प्राप्ष्यथ |
| उत्तमपुरुष | प्राप्ष्यमि | प्राप्ष्यावः | प्राप्ष्यामः |
You can also download CGBSE Solutions Class 7 PDF file for further studies.
Download CG Board Class 7 Sanskrit Solutions Chapter 16 नीतिनवनीतानि – Link to download PDF
This CG Board Solutions for Class 7th textbook provides accurate answers to all the questions in each exercise and is presented in the Hindi language to cater to the convenience of the students.