CG Board Class 8 Sanskrit Solutions Chapter 10 राष्ट्रिय सज्चय – CGBSE Solutions PDF in Hindi

CG Board Class 8 Sanskrit Solutions Chapter 10 राष्ट्रिय सज्चय is specifically designed for Hindi medium students of Class 8 studying in Chhattisgarh Board of Secondary Education. यह समाधान कक्षा 8 संस्कृत पुस्तक छात्रों को अवश्यक अपने अध्ययन को सुगम बनाने के लिए इस समाधान पुस्तक का उपयोग करना चाहिए।

CG Board Class 8 Sanskrit Solutions Chapter 10 राष्ट्रिय सज्चय

CGBSE समाधान कक्षा 8 संस्कृत अध्याय 10 – राष्ट्रिय सज्चय हिंदी माध्यम में छात्रों के लिए बनाए गए हैं। यह समाधान छात्रों की सुविधा के लिए बनाई गई है और सीजीबीएसई बोर्ड के कक्षा 8 के छात्रों के लिए उपयुक्त है।

CG Board Class 8 Sanskrit Solutions Chapter 10 संस्कृत are given below for Hindi Medium students.


Page No. 27,Chapter -10,Chapter Name – (राष्ट्रियः)

अभ्यासप्रश्नाः

प्रश्न 1 – निम्नलिखित प्रश्नों के उत्तर संस्कृत में लिखिए –

(क) वृक्षे किं लंबते ?

उत्तर – वृक्षे मधुकोशः लम्बते। 

(ख) मधुमक्षिकाः किं कुर्वन्ति।

उत्तर –  मधुमक्षिकाः शैनेः-शैनेः पुष्परसम् अहृत्य एकत्रितं कुर्वन्ति।  

(ग) घटः कथं पुरितो भवति ?

उत्तर – घटः जलबिंदु निलेन क्रमशः परितो भवति । 

(घ) श्यामा किं सच्चितवती ?

उत्तर – श्यामा शतरूप्यकाणि सच्चितवती। 

(ड) श्यामा सच्चितद्रव्यस्य उपयोगं कुत्र करिष्यति ?

उत्तर – श्यामा सच्चितद्रव्यस्य उपयोगं भूचाल पीड़ित जनानां सहायतार्थ करिष्यति।  

प्रश्न (2)निम्नलिखित शब्दों का संधि विच्छेद कर प्रकार बताईये –

एकैकेन        –      एक +एकेन          (वृद्धि स्वर संधि)

तत्रैव            –      तत्र +एव             (वृद्धि स्वर संधि)

बालिकाश्च   –      बालिकाः +च         (विसर्ग संधि)

उल्लेखनीयाः –     उल् +लेखनीयाः      (व्यंजन संधि)

इत्यादयः      –      इति +आद्यः         (यण् स्वर संधि )

प्रश्न(3) निम्नलिखित शब्दों का संधि विच्छेद करते हुए समास का नाम लिखिए –

पुष्परसम्         – पुष्पस्य रसम     (तत्पुरुष समास )

स्वव्ययार्थम्     – स्वव्ययेनअर्थम्  (तत्पुरुष समास)

सञ्चितधनस्य – सञ्चित धनस्य   (तत्पुरुष समास )

मधुकोषः         – मधुनि कोषः       (तत्पुरुष समास )

प्रश्न(4) निम्नलिखित वाक्यों का संस्कृत में अनुवाद कीजिए –

(क) तुम सब धन का सञ्चय करो। 

उत्तर – त्वम् सर्वे धनस्य सञ्चयं कुरु।

(ख) पानी के एक -एक बून्द से घड़ा भर जाता है। 

उत्तर – जलबिंदु निपातेन क्रमशः पूर्यते घटः। 

(ग) मै पीड़ितों का सहायता करूंगा। 

उत्तर -अहम् पीडितार्थ सहायतां करिष्यामि। 

(घ) हम सबको सञ्चय योजना का प्रसार करना चाहिए। 

उत्तर – वयम् सर्वे सञ्चय योजनानां प्रसारं कर्तव्यम्। 

(ड़) देश के विकास के लिए धन आवश्यक है। 

उत्तर -देशस्य विकासाय धन आवश्यकम् अस्ति। 

प्रश्न(5) निम्नलिखित वाक्यों का हिंदी में अनुवाद कीजिए –

(क) तत्रैव मक्षिकाः स्थित्वा मधु रक्षन्ति। 

उत्तर -वही मक्खियाँ रहकर शहद की रक्षा करती है।

(ख) यस्य वार्षिकलाभो भवति। 

उत्तर – जिसका वार्षिक लाभ होता है। 

(ग) जलबिंदु निपातेन क्रमशः पूर्यते घटः।

उत्तर – जलबिंदु  के क्रमशः गिरने से घड़ा भर जाता है। 

(घ) पत्रालयमाध्यमेन अनेकाः सञ्चयोजनाः सञ्चालिताः सन्ति। 

उत्तर – डाकघर के माध्यम से अनेक सञ्चय योजना संचालित है। 

(ड़)वयम अपि धनं सच्चितं करिष्यामः। 

 उत्तर – हम भी धन का सञ्चय करेंगे। 

प्रश्न 6  इस पाठ में प्रयुक्त कृ एवं भू धातु के रूप लट्लकार (वर्तमान काल)एवं लृटलकार (भविष्य काल ) में लिखिए। 

उत्तर – कृ धातु रूप (लट्लकार)

पुरुष एकवचन द्धिवचन  बहुवचन
प्रथम पुरुष करोति कुरुतः कुर्वन्ति 
मध्यम पुरुष करोषि कुरुधः  कुरुध 
उत्तम पुरुष करोमि कुर्वः कुर्मः 

कृ (लृटलकार)

पुरुष एकवचन द्धिवचन  बहुवचन
प्रथम पुरुष करिष्यति करिष्यतः करिष्यन्ति 
मध्यम पुरुष करिष्यसि करिष्यथः करिष्यथ 
उत्तम पुरुष करिष्यामि करिष्यावः करिष्यामः 

भू (भव) (लट्लकार)

पुरुष एकवचन द्धिवचन  बहुवचन
प्रथम पुरुष भवति भवतः भवन्ति 
मध्यम पुरुष भवसि भवथः भवथ 
उत्तम पुरुष भवामि भवावः भवामः 

भू (भव ) (लृटलकार)

पुरुष एकवचन द्धिवचन  बहुवचन
प्रथम पुरुष भविष्यति भविष्यतः भविष्यन्ति 
मध्यम पुरुष भविष्यसि भविष्यथः  भविष्यथ 
उत्तम पुरुष भविष्यामि भविष्यावः भविष्यामः 

प्रश्न -7 पाठ में प्रयुक्त उकारान्त शब्द “गुरु “के रूप लिखिए। 

उत्तर – 

विभक्ति एकवचन द्धिवचन  बहुवचन 
प्रथमा गुरुः गुरु गुरवः 
द्धितीय  गुरुम् गुरु गुरुन् 
तृतीया गुरुणां गुरुभ्याम् गुरुभि 
चतुर्थ गुरुवे गुरुभ्याम् गुरुभ्यः 
पंचम गुरोः गुरुभ्याम् गुरुभ्यः 
षष्ठी  गुरोः गर्वोः गुरुणाम्  
सप्तमी गुरौ गर्वोःगुरुषु 
सम्बोधन हे गुरो !हे गुरु !हे गुरवः !

You can also download CGBSE Solutions Class 8 PDF file for further studies.

Download CG Board Class 8 Sanskrit Solutions Chapter 10 राष्ट्रिय सज्चय – Link to download PDF

This CG Board Solutions for Class 8th textbook provides accurate answers to all the questions in each exercise and is presented in the Hindi language to cater to the convenience of the students.

Leave a Reply

Discover more from CGBSE Solutions

Subscribe now to keep reading and get access to the full archive.

Continue reading